Δευτέρα, 27 Ιουνίου 2016

La antica storia greca di Attica e di Atene alla Grecia

L'Attica è una regione storica dell' antica Grecia che comprende l'omonima penisola che si protende nel Mar Egeo. Secondo la mitologia greca essa deve il suo nome ad Attide, figlia del mitico re Cranao. Secondo un'altra teoria il nome deriverebbe dalla parola actè, ακτή - costa - e quindi il suo aggettivo acteké, actiké, ακτική ossia "terra delle coste". L'omonima regione amministrativa greca, di cui Atene è il capoluogo, comprende un'area più vasta della regione storica Attica. L'Attica è una penisola del Mar Egeo prevalentemente montuosa. Il bacino dove è situata la capitale è delimitato dal monte Imetto ad est, dal monte Pendeli a nord e dai monti Aigaleo ad ovest. Il monte Parnitha separa l'Attica dalla Beozia, il toponimo Mesogea (letteralmente: "terra di mezzo") indica la pianura ad est del monte Imetto, dove è stato costruito l'aeroporto internazionale di Atene. Il clima è tipicamente mediterraneo con estati asciutte e inverni miti: le precipitazioni nevose non sono infrequenti. Le precipitazioni piovose variano dai 270 mm a più di 1.000 mm l'anno. La temperatura massima registrata è stata di 48° ad Elefsina e Tatoi. La polis di Atene fu nell' antichità uno dei maggiori centri dell' antica Grecia e dell' area mediterranea, lasciando una traccia profonda nella storia politica e culturale dell' Europa. Atene fu una città-stato, la prima nella storia dell'umanità ad adottare un sistema politico democratico. È considerata inoltre la culla del teatro, della filosofia, della storiografia, della pedagogia e della politica, intesa come partecipazione attiva dei cittadini. Nacque nell' Attica, un territorio ricco di risorse agricole e minerarie, già all'epoca dei micenei in quel luogo sorgeva una cittadella fortificata; ma Atene vera e propria nacque nell'VIII secolo a.C. con il re egizio Cecrope e tra i suoi sovrani poteva annoverare Egeo e Teseo. Inoltre in origine Atene era una società tribale: infatti la popolazione era divisa in quattro parti e ogni parte era divisa in più famiglie. L'organizzazione sociale prevede, anche ad Atene, in età "mitica" che il comando fosse in mano al re. Strabone, citando Filocoro, afferma che Cecropia era una delle dodici città fondate in Attica dal mitico re di Atene Cecrope, e che in seguito Teseo aveva unito nella città di Atene; Cecropia fu proprio il nucleo iniziale di Atene. Si contano quattro re prima dell'eroe Teseo e altri sette fino alla calata dei Dori; poi altri sovrani. Tra il 1038 a.C. e il 753 a.C. il governo fu affidato a 9 arconti, che furono prima dei magistrati eletti a vita per poi trasformarsi in una carica decennale fino al 682 a.C. quando essa divenne annuale. Al re rimasero da svolgere le funzioni religiose e di presiedere all'areopago, perché il comando militare supremo passò in mano ad un arconte, mentre gli incarichi civili e giudiziari furono presieduti dall'arconte affiancato dai tesmoteti. Le nove cariche andavano a formare il collegio dei 9 arconti, il cui incarico era annuale e tutti di estrazione nobiliare. I tre arconti più in vista, oltre ai sei tesmoteti, erano: l' arconte eponimo, l' arconte re (capo religioso) e l' arconte polemarco (capo militare). Gli altri arconti tramandavano le leggi a voce cercando di conquistare sempre più potere. Durante il VII secolo a.C. le liti e le divisioni interne agli arconti, spinsero l'arconte Dracone ad assumere i pieni poteri, così poté varare una serie di leggi durissime, tanto che tuttora si usa l'aggettivo "draconiano" per indicare provvedimenti molto severi (infatti in caso di omicidio volontario si poteva anche essere puniti con la morte, invece in caso di omicidio involontario con l'esilio). Tuttavia, ben presto esse si rivelarono insufficienti per garantire l'ordine sociale ad Atene. La città conobbe una grande espansione economica e il popolo iniziò a pretendere di partecipare alla vita politica ateniese. Si rivolsero allora a Solone, incaricandolo di dare una nuova sistemazione all'ordinamento cittadino. Solone, introdusse diversi provvedimenti a favore delle classi popolari, togliendo dalla schiavitù quei cittadini diventati servi a causa dei debiti verso i latifondisti, ridistribuendo il terreno fra i contadini, e dividendo la popolazione in classi sociali che seguivano il censo: i pentacosiomedimni, i grandi proprietari terrieri, con un reddito annuo di 500 medimni (unità di misura usata per i cereali e altri prodotti secchi) di cereali; i cavalieri, anch'essi proprietari terrieri, con un reddito annuo tra i 300 e 500 medimni; gli zeugiti, i piccoli proprietari terrieri, con un reddito annuo tra i 200 e 300 medimni; i teti, i più poveri, che non possedevano terra o che avevano un reddito annuo inferiore ai 200 medimni. Inoltre introdusse un'unica moneta e un'unica unità di misura del peso e della lunghezza (evitando così truffe e imbrogli). Le nuove leggi di Solone non portano tuttavia la stabilità politica: la classe media, gli artigiani e i mercanti insistono per ottenere il diritto al voto e appoggiano il colpo di Stato tenuto dal tirannoPisistrato, il quale promuove un periodo di espansione economica ad Atene soprattutto sviluppando i commerci via mare e iniziando la costruzione del porto del Pireo. Gli aristocratici riuscirono ad esiliarlo, ma l'anno successivo il 546 a.C., sbarcò a Maratona con un esercito di mercenari e riprese il potere dopo la vittoria di Pallene. Divenne un moderato sostenitore della riforma di Solone a cui affiancò una riforma territoriale a scopi fiscali e militari e una forte politica estera, riformando l'esercito con la creazione di un corpo di ufficiali superiori, detti strateghi, affiancando agli opliti i mercenari sciti e potenziando la flotta. Alla morte di Pisistrato il potere passa ai figli Ippia e Ipparco. Nel 510 a.C. Ipparco viene ucciso e Ippia è costretto da una rivolta popolare a fuggire in Persia, mentre il governo passa alla famiglia degli Alcmeonidi, rappresentanti dei ceti commerciali, i quali prendono il potere con l'aiuto dato dagli spartani del re Cleomene al loro rappresentante Clistene. Clistene riformò il sistema di Solone introducendo una riforma radicale delle istituzioni cittadine: viene creato il Consiglio dei Cinquecento (boulé), eletto dal popolo mentre l'Attica viene suddivisa in dieci tribù che eleggono ognuna cinquanta delegati al Consiglio. Clistene introduce anche uno strumento per la difesa della libertà: l' ostracismo. Negli anni successivi, Atene viene attaccata come tutta la Grecia dall' Impero persiano. Nel 490 la flotta persiana sbarca in Eubea e tenta di assediare Atene. La città chiede aiuto a Sparta ma rimane sola. Gli ateniesi, non si scoraggiano e a Maratona in una epica battaglia riescono a sconfiggere e a ricacciare in patria i persiani. Qualche anno dopo, il re Serse sbaraglia i greci alle Termopili e assedia Atene. Gli abitanti riescono a rifugiarsi a Salamina ma la città è distrutta dai persiani. Sotto la guida di Temistocle, gli ateniesi riescono comunque a sconfiggere i persiani e a ricostruire la loro città. L'età d'oro di Atene viene solitamente legata all'ascesa al governo di Pericle esponente dei partitipopolari e progressisti. Pericle fece costruire i monumenti dell'Acropoli, distrutta dai persiani, tra cui il Partenone, il "tempio della vergine", dedicato ad Atena con un imponente statua d'oro eavorio, alta 12,75 metri, costruita da Fidia. Sotto il governo di Pericle, Atene raggiunse il massimo sviluppo democratico, con l'istituzione dell' assemblea cittadina come capo della Lega Delio-Attica, un'alleanza anti-persiana nell' Egeo che si trasformerà in un impero.
Πηγή: https://it.m.wikipedia.org/wiki/Atene_(città_antica)
https://it.m.wikipedia.org/wiki/Attica

Крит : Легендарная история великая острова Греции

Крит самый большой греческий остров, пятый по величине остров в Средиземном море. Расположен в 110 км от Европы, в 175 км отАзии и в 300 км от Африки. Географически относится к Европе. Крит омывается тремя морями — Критским на севере, Ливийскимна юге и Ионическим на западе. Административный центр — город Ираклион. Площадь острова составляет 8261 км² (вместе с островами Гавдос и Дия — 8336 км²), протяжённость береговой линии — 1046 км. Современный Крит составляет одну из тринадцати периферий (областей) Греческой республики и является одним из наибольших экономических и культурных центров страны. Туристическая инфраструктура Крита лучше, чем на других островах Крит считается одним из самых популярных европейских курортов. Туристические достопримечательности Крита включают: археологические раскопки в Кноссе, Малье,Фесте, Гортине и т. д.; венецианский замок Фортецца в Ретимни, Самарийское ущелье, плоскогорье Лассити и пещера Зевса, острова Грамвуса с бухтой Балос, а также уникальное в своем роде пресноводное озеро Курнас. В древности Крит был центром минойской цивилизации, процветавшей на острове приблизительно с 2600 по 1400 год до н. э. и считающейся древнейшей в Европе. История людей на Крите начинается в период неолита, около 7000 лет до н. э. Тогда были созданы первые поселения, такие как Кносс, Магаса, Трапеза, жители которых разводили крупный рогатый скот, овец, коз, свиней, а также выращивали злаки и бобовые культуры. Жили они в каменных домах, реже в пещерах. В пещерах Илифииас (греч. Ειλειθυίας),Стравомити (греч. Στραβομύτη), Эллиноспилио (греч.Ελληνοσπήλαιο) были найдены оружие, инструменты, гончарные изделия, ножи из камня и кости, а также религиозные предметы, посвящённые богине плодородия. К началу II тысячелетия до н. э. на острове Крит сложилось четыре местных царства с центрами в городах Кноссе, Фесте, Маллии и Закросе. Население острова составляли минойцы (ετεόκρητες), кидоны (κύδωνες), а также мигрировавшие с материкапеласги, карийцы и финикийцы. До извержения вулкана Санторин на Крите проживал 1 млн человек, из них 100 тыс. в Кноссе. В начале I тысячелетия до н. э. на Крите появились дорийцы, образовав около 20—100 полисов. Во главе каждого полиса стоял совет (була), состоявший из 30 членов и 10 космов во главе с протокосмом. Население состояло из полноправных граждан периеков, государственных крепостных мноитов (мнотов), частных крепостных — кларотов или амафиотов и покупных рабов хрисонетов. Полисы Крита состояли из старт, а старты из гетерий. В 75 году до нашей эры была создана провинция Крит и Киренаика. В 767 году была образована фема Крит. С 824 по 961 года был захвачен мусульманами и существовал как Критский эмират. В 1205 году захвачен католиками и существовал как Королевство Крит. C 1210 года в течение нескольких столетий был под контролем Венеции. В 1669 году вновь захвачен мусульманами и существовал как Вилайет Крит. После восстания 1896—1897 годов (Критское восстание 1897—1898 годов) в 1898 году было создано Критское государство. В 1913 году Критское государство воссоединилось с Грецией.
Πηγή: https://ru.m.wikipedia.org/wiki/Крит

Hercules : The legendary story of the greatest greek hero

Heracles born Alcaeus or Alcides was a divine hero in Greek mythology, the son of Zeus and Alcmene, foster son of Amphitryon and great-grandson/half-brother of Perseus. He was the greatest of the Greek heroes, a paragon of masculinity, the ancestor of royal clans who claimed to be Heracleidae and a champion of the Olympian order against chthonic monsters. In Rome and the modern West, he is known as Hercules, with whom the later Roman Emperors, in particular Commodus and Maximian, often identified themselves. The Romans adopted the Greek version of his life and works essentially unchanged, but added anecdotal detail of their own, some of it linking the hero with the geography of the Central Mediterranean. Details of his cult were adapted to Rome as well. Extraordinary strength, courage, ingenuity, and sexual prowess with females were among the characteristics commonly attributed to him. Heracles used his wits on several occasions when his strength did not suffice, such as when laboring for the king Augeas of Elis, wrestling the giant Antaeus, or tricking Atlas into taking the sky back onto his shoulders. Together with Hermes he was the patron and protector of gymnasia and palaestrae. His iconographic attributes are the lion skin and the club. These qualities did not prevent him from being regarded as a playful figure who used games to relax from his labors and played a great deal with children. By conquering dangerous archaic forces he is said to have "made the world safe for mankind" and to be its benefactor. Heracles was an extremely passionate and emotional individual, capable of doing both great deeds for his friends (such as wrestling with Thanatos on behalf of Prince Admetus, who had regaled Heracles with his hospitality, or restoring his friend Tyndareus to the throne of Sparta after he was overthrown) and being a terrible enemy who would wreak horrible vengeance on those who crossed him, as Augeas, Neleus and Laomedon all found out to their cost. Driven mad by Hera, Heracles slew his own children. To expiate the crime, Heracles was required to carry out ten labors set by his archenemy, Eurystheus, who had become king in Heracles' place. If he succeeded, he would be purified of his sin and, as myth says, he would be granted immortality. Heracles accomplished these tasks, but Eurystheus did not accept the cleansing of the Augean stables because Heracles was going to accept pay for the labor. Neither did he accept the killing of the Lernaean Hydra as Heracles' nephew, Iolaus, had helped him burn the stumps of the heads. Eurystheus set two more tasks (fetching the Golden Apples of Hesperides and capturing Cerberus), which Heracles performed successfully, bringing the total number of tasks up to twelve. Not all writers gave the labours in the same order. The Bibliotheca (2.5.1–2.5.12) gives the following order: Slay the Nemean Lion. Slay the nine-headed Lernaean Hydra. Capture the Golden Hind of Artemis. Capture the Erymanthian Boar. Clean the Augean stables in a single day. Slay the Stymphalian Birds. Capture the Cretan Bull. Steal the Mares of Diomedes. Obtain the girdle of Hippolyta, Queen of the Amazons. Obtain the cattle of the monster Geryon. Steal the apples of the Hesperides (he had the help of Atlas to pick them after Hercules had slain Ladon). Capture and bring back Cerberus. After completing these tasks, Heracles joined the Argonauts in a search for the Golden Fleece. He also fell in love with Princess Iole of Oechalia. King Eurytus of Oechalia promised his daughter, Iole, to whoever could beat his sons in an archery contest. Heracles won but Eurytus abandoned his promise. Heracles' advances were spurned by the king and his sons, except for one: Iole's brother Iphitus. Heracles killed the king and his sons–excluding Iphitus–and abducted Iole. Iphitus became Heracles' best friend. However, once again, Hera drove Heracles mad and he threw Iphitus over the city wall to his death. Once again, Heracles purified himself through three years of servitude—this time to Queen Omphale of Lydia. Omphale was a queen or princess of Lydia. As penalty for a murder, imposed by Xenoclea, the Delphic Oracle, Heracles was to serve as her slave for a year. He was forced to do women's work and to wear women's clothes, while she wore the skin of the Nemean Lion and carried his olive-wood club. After some time, Omphale freed Heracles and married him. Some sources mention a son born to them who is variously named. It was at that time that the cercopes, mischievous wood spirits, stole Heracles' weapons. He punished them by tying them to a stick with their faces pointing downward. Hesiod's Theogony and Aeschylus' Prometheus Unbound both tell that Heracles shot and killed the eagle that tortured Prometheus (which was his punishment by Zeus for stealing fire from the gods and giving it to mortals). Heracles freed the Titan from his chains and his torments. Prometheus then made predictions regarding further deeds of Heracles. Heracles appears as the ancestral hero of Scythia in Herodotus' text. While Heracles is sleeping out in the wilderness, a half-woman, half-snake creature steals his horses. Heracles eventually finds the creature, but she refuses to return the horses until he has sex with her. After doing so, he takes back his horses, but before leaving, he hands over his belt and bow, and gives instructions as to which of their children should found a new nation in Scythia. All of Heracles' marriages and almost all of his affairs resulted in births of a number of sons and at least four daughters. One of the most prominent is Hyllus, the son of Heracles and Deianeira or Melite. The term Heracleidae, although it could refer to all of Heracles' children and further descendants, is most commonly used to indicate the descendants of Hyllus, in the context of their lasting struggle for return to Peloponnesus, out of where Hyllus and his brothers - the children of Heracles by Deianeira - were thought to have been expelled by Eurystheus. The children of Heracles by Megara are collectively well known because of their ill fate, but there is some disagreement among sources as to their number and individual names. Apollodorus lists three, Therimachus, Creontiades and Deicoon; to these Hyginusadds Ophitus and, probably by mistake, Archelaus, who is otherwise known to have belonged to the Heracleidae, but to have lived several generations later. A scholiast on Pindar' s odes provides a list of seven completely different names: Anicetus, Chersibius, Mecistophonus, Menebrontes, Patrocles, Polydorus, Toxocleitus. The divine sons of Heracles and Hebe are Alexiares and Anicetus. Other well-known children of Heracles include Telephus, king of Mysia (by Auge), andTlepolemus, one of the Greek commanders in the Trojan War (by Astyoche). There is also, in some versions, reference to an episode where Heracles met and impregnated a half-serpentine woman, known as Echidna; her children, known as the Dracontidae, were the ancestors of the House of Cadmus. According to Herodotus, a line of 22 Kings of Lydia descended from Hercules and Omphale. The line was called Tylonids after his Lydian name.
Πηγή: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Heracles

Η ιστορία της Μεγάλης Ελλάδας απο την Αρχαιότητα εως και τον Μεσαίωνα

Η Μεγάλη Ελλάδα ή Μεγάλη Ελλάς, Magna Graecia στα λατινικά, Magna Grecia (ή, σπανιότερα, Grande Ellade) στα ιταλικά, ήταν η επικράτεια των διαφόρων αρχαίων Ελληνικών αποικιών στην Σικελία και νότια Ιταλία. Στις αποικίες υπήρχαν πολιτικές διαμάχες που βοήθησαν στη γέννηση της ρητορικής, η οποία, κατόπιν, από τους σοφιστές μεταφέρθηκε στην κυρίως Ελλάδα. Εκτός απ' αυτήν καλλιεργήθηκαν η φιλοσοφία, τα μαθηματικά και η πολιτική επιστήμη. Οι φιλοσοφικές σχολές του Πυθαγόρα και του Ξενοφάνη του Κολοφωνίου, είχαν πολλούς μαθητές. Ακόμη άνθισαν οι τέχνες, στις οποίες επικράτησε ο δωρικός ρυθμός με τον όγκο και την πολυτέλεια του κολοσσιαίου. Οι κυριότερες αποικίες της Κάτω Ιταλίας ήταν η Κύμη, η Σύβαρις, ο Κρότων και ο Τάρας. Η Κύμη ήταν η πρώτη αποικία και αντιμετώπισε το διαρκή κίνδυνο των βαρβάρων Τυρρηνών. Αργότερα ήλθε σε επαφή μαζί τους και με τους Λατίνους και τους δίδαξε πολλά. Ο Κρότων, άλλη αποικία, διατήρησε το χαρακτήρα των Αχαιών. Έγινε πολύ πλούσια πόλη, αλλά δεν παρασύρθηκε από τη χλιδή. Πολλοί Κροτωνιάτες διακρίθηκαν στους Ολυμπιακούς αγώνες. Ονομαστός Ολυμπιονίκης ήταν ο Μίλων ο Κροτωνιάτης. Άλλη αποικία ήταν ο Τάρας. Η εργατικότητα των κατοίκων του τον έκανε πλούσιο και ισχυρό. Ονομαστά ήταν τα υφαντουργεία του. Αλλά η πλουσιότερη αποικία της Κάτω Ιταλίας ήταν η Σύβαρις. Το έδαφός της ήταν καταπληκτικά γόνιμο και απέκτησε πολύ γρήγορα πλούτο και δύναμη. Δυστυχώς όμως η χλιδή παρέσυρε τους κατοίκους της και πήραν κακό όνομα ανάμεσα στους άλλους Έλληνες. Αργότερα ήρθαν σε ρήξη με τους Κροτωνιάτες, υπέκυψαν, και η πόλη τους πυρπολήθηκε. Στη Σικελία οι σπουδαιότερες αποικίες ήταν οι Συρακούσες, η Σελινούς, η Γέλα και ο Ακράγας. Οι Συρακούσες έγιναν η πλουσιότερη πόλη του νησιού. Ανέπτυξαν τρομερά το εμπόριο, τη βιομηχανία, τη ναυτιλία και τις τέχνες. Οι ναυτικοί της διέσχιζαν όλη τη Μεσόγειο. Ήταν ονομαστή πόλη για τους ναούς της, τα θέατρά της και τα γυμναστήρια. Επίσης τα νομίσματά της είχαν θαυμάσιες παραστάσεις. Το πολίτευμά της ήταν τυραννία και ονομαστότεροι τύραννοι ήταν ο Γέλωνας και ο Ιέρωνας. Η Σελινούς είχε διπλό λιμάνι, διπλή ακρόπολη και ένα από τα πιο θαυμάσια αποχετευτικά συστήματα. Η πιο μεγάλη οικονομική της ακμή ήταν γύρω στον 5ο αιώνα π.Χ. Άλλη πόλη-αποικία ήταν η Γέλα. Αναπτύχθηκε πολύ γρήγορα με τη γεωργία της. Ο Ακράγας είχε μεγάλη καλλιέργεια αμπελιών και ελιάς. Ακόμη και η Καρχηδόνα έπαιρνε κρασί και λάδι από τον Ακράγαντα. Κατάληξε να γίνει η ισχυρότερη πόλη μετά τις Συρακούσες. Το 272 π.χ οι Ρωμαίοι κατακτούν τον Ταραντα της Κάτω Ιταλιας και το 212 π.χ. τις Συρακουσες της Σικελιας. Μετά από 6 αιώνες ρωμαϊκής κυριαρχίας η Ιταλια καταλαμβάνεται από βαρβαρικά φύλα, Βησιγοτθους, Ουννους, Ερουλους και Οστρογοτθους. Μετά τη Στάση του Νίκα το 532 μ.Χ., ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας καταπιάνεται με έναν από τους βασικούς του στόχους:των δυτικών επαρχιών. Ο Βελισάριος, επικεφαλής του ρωμαϊκού στρατού (magister militum), εκστρατεύει κατά του βασιλείου των Βανδάλων της Βόρειας Αφρικής, κατακτά την Καρχηδόνα το 533, και προετοιμάζεται για την απόβαση στην Ιταλική χερσόνησο. Με τον θάνατο του βασιλιά των Οστρογότθων Θεοδώριχου ο 526, τη διακυβέρνηση αναλαμβάνει η φιλόδοξη γυναίκα του Αμαλασούνθα, κηδεμόνας του διαδόχου Αθαλάριχου, την οποία όμως εκθρονίζει και θανατώνει ο Θεϋδάτος. Αυτή είναι και η αφορμή που ζητά η Ανατολική Αυτοκρατορία για να επιτεθεί. Άμεσα ο Βελισάριος καταλαμβάνει τη Νάπολη και τη Ρώμη. Ο αρχηγός των Γότθων Ουίτιγις υποχωρεί στη Ραβέννα, αλλά σύντομα επιστρέφει για να πολιορκήσει τη Ρώμη. Ο Βελισάριος, ενισχυμένος από την πρωτεύουσα καταλαμβάνει τη γύρω περιοχή και υποχρεώνει τους Γότθους σε τελική υποχώρηση το 538, σε μάχη κοντά στη γέφυρα της Μουλβίας, στην ίδια περίπου θέση όπου ο Μέγας Κωνσταντίνος νίκησε τον Μαξέντιο. Κατόπιν σειράς ασυνεννοησιών και αμφισβήτησης της πρωτοστρατηγίας του Βελισάριου από τους απεσταλμένους του αυτοκράτορα, Ναρσή και Ιωάννη, οι Γότθοι ανακαταλαμβάνουν το Μιλάνο, εξοντώνοντας τους 300.000 κατοίκους του. Χρονικά την ίδια στιγμή περίπου, η Αυτοκρατορία δέχεται και την επίθεση του Χοσρόη και των Περσών στα ανατολικά. Ενώ λοιπόν ο Ιουστινιανός είναι έτοιμος να ανακαλέσει το Βελισάριο για ενίσχυση στα ανατολικά, ο ιδιοφυής αυτός στρατηγός με δόλιο τέχνασμα καταλαμβάνει τη Ραβέννα, συλλαμβάνει τον Ουίτιγι και την οικογένειά του, δίνοντας τέλος στην εκστρατεία και ολοκληρώνοντας φαινομενικά για λογαριασμό του Ιουστινιανού την ανακατάληψη της Ιταλίας. Μετά την επιστροφή του στην πρωτεύουσα το 539, ο Βελισάριος φεύγει σύντομα για να συναντήσει το Χοσρόη. Μετά από δύο χρόνια μαχών (και υπό το ψυχολογικό βάρος των απιστιών της γυναίκας του Αντωνίνας), ο Βελισάριος με τέχνασμα και πάλι εξουδετερώνει τον Χοσρόη. Το 542 ξεσπά η επιδημία βουβωνικής πανώλης, η οποία πλήττει και τον Αυτοκράτορα. Ο Βελισάριος επιστρέφει στην Ιταλία, η οποία λόγω της ανικανότητας των ορισμένων από τον Ιουστινιανό διοικητών της έχει περιέλθει εκ νέου στους Γότθους. Δυστυχώς, υπό την πίεση της Θεοδώρας ο Ιουστινιανός πείθεται ότι ο Βελισσάριος έχει τάσεις σφετερισμού, και έτσι τον εξοπλίζει δυσανάλογα φτωχά σε σχέση με τη φιλόδοξη αποστολή που του αναθέτει. Στην αντιπαράθεσή τους με τον ικανό Γότθο βασιλιά Τωτίλα, οι Ρωμαίοι δεν μπορούν να κυριαρχήσουν. Ο Γότθος αρχηγός καταλαμβάνει τη Ρώμη το 546. Μετά από 5 χρόνια ατελέσφορων μαχών και διπλωματικών προσπαθειών, ο Βελισάριος ανακαλείται στην Πόλη το 549, χωρίς να έχει επιτύχει την επανάκτηση της Ιταλικής χερσονήσου, έχοντας όμως αναχαιτίσει του Γότθους σε βαθμό που δεν θα μπορέσουν ποτέ να εδραιώσουν την κυριαρχία τους. Έτσι, θα μπορέσει εύκολα ο Ναρσής, που τον αντικαθιστά το 551, με πολλαπλάσιο μάλιστα εξοπλισμό και μέσα, να ολοκληρώσει το έργο του Βελισάριου. Η επιστροφή του στρατηγού στην πρωτεύουσα το 549 συμπίπτει χρονικά με τον θάνατο της Θεοδώρας. Το γεγονός αυτό επιτρέπει τη συμφιλίωση των δύο ανδρών. Εν τω μεταξύ, στην Ιταλία, ο Ναρσής επικρατεί των βαρβάρων, καταφέρνοντας δύο συντριπτικές νίκες στην Μάχη των Βουσταγαλλώρων και στη Μάχη του Βεζουβίου, σκοτώνοντας τον Τωτίλα και τερματίζοντας την οστρογοτθική αντίσταση. Το Εξαρχάτο της Ραβέννας ήταν διοικητική διαίρεση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας στην Ιταλική χερσόνησο από το 568 έως και το 751 όταν ο τελευταίος έξαρχος δολοφονήθηκε από τους Λομβαρδούς. Το Εξαρχάτο οργανώθηκε από τον αυτοκράτορα Μαυρίκιο, ο οποίος συνένωσε τις προηγούμενες επαρχίες σε μια. Διοικητικά χωριζόταν σε υποδιαιρέσεις, τα δουκάτα (δηλαδή Δουκάτο της Ρώμης, Δουκάτο της Βενετίας, Δουκάτο της Καλαβρίας, Δουκάτο της Νάπολης, Δουκάτο της Περούτζια, Δουκάτο της Πενταπόλεως, Δουκάτο της Λευκανίας, Δουκάτο του Σορέντο κ.λπ.), αποτελούνταν δηλαδή κυρίως από τις παράκτιες περιοχές της ιταλικής χερσονήσου, δεδομένου ότι οι Λομβαρδοί είχαν κατακτήσει σχεδόν όλη την ενδοχώρα. Ο πολιτικός και στρατιωτικός ηγέτης αυτών των αυτοκρατορικών κτήσεων, ήταν ο Έξαρχος, ο εκπρόσωπος στην Ραβέννα του αυτοκράτορα της Κωνσταντινούπολης. Κατά τον 6ο και 7ο αιώνα, η αυξανόμενη απειλή από τους Λομβαρδούς και Φράγκους, και ο διαχωρισμός της χριστιανοσύνης σε ανατολική και δυτική που προκλήθηκε από την εικονομαχία και την οξεία αντιπαλότητα μεταξύ του πάπα και του πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, έκανε τη θέση του εξάρχου όλο και περισσότερο αδύναμη. Η Ραβέννα παρέμεινε η έδρα του έξαρχου μέχρι την εξέγερση του 727 κατά της εικονομαχίας. Ο Ευτύχιος, ο τελευταίος έξαρχος Ραβέννας, σκοτώθηκε από τους Λομβαρδούς το 751. Το Εξαρχάτο αναδιοργανώθηκε ως Κατεπανάτο της Ιταλίας με έδρα το Μπάρι. Όταν το 756 οι Φράγκοι επιτέθηκαν στους Λομβαρδούς, ο Πάπας Στέφανος Β΄ διεκδίκησε το Εξαρχάτο. Ο σύμμαχός του Πιπίνος ο Βραχύς, ο βασιλιάς των Φράγκων, δώρισε τις κατακτημένες περιοχές του Εξαρχάτου στον πάπα το 756. Από την δωρεά αυτή, η οποία επιβεβαιώθηκε από το γιο του Καρλομάγνο το 774, άρχισε η κοσμική εξουσία των παπών επί της λεγομένης Κληρονομιάς του Αγίου Πέτρου Patrimonium Sancti Petri. Έτσι, το Εξαρχάτο εξαφανίστηκε, και τα μικρά υπολείμματα των αυτοκρατορικών κτήσεων στην ηπειρωτική χώρα, της Νάπολης και της Καλαβρίας, πέρασαν υπό την εξουσία του κατεπάνω της Ιταλίας. Όταν η Σικελία κατακτήθηκε από τους Άραβες τον 9ο αιώνα τα εναπομείναντα εδάφη αναδιαρθρώθηκαν ως θέματα της Καλαβρίας και Λογγοβαρδίας. Η Ίστρια προσαρτήθηκε στην Δαλματία. Κατεπανάτο Ιταλίας ονομάστηκε η ένωση των τριών Ιταλικών θεμάτων του Βυζαντίου (Λογγοβαρδίας, Καλαβρίας και Λουκανίας) από τον Ιωάννη Τζιμισκή, περίπου το έτος 975. Ο διοικητής του κατεπανάτου ονομάστηκε κατεπάνω. Παρόλο που δε βρισκόταν στα πλαίσια των τριών παλιών θεμάτων, στο κατεπανάτο υπάγονταν επίσης η Νάπολη και το Αμάλφι. Η σημερινή ιταλική επαρχία Καπιτανάτα, πήρε το όνομά της από παραφθορά της λέξης "κατεπανάτο". Το κατεπανάτο διοικούνταν από έναν κατεπάνω. Στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, ο Κατεπάνω ήταν ανώτατος πολιτικός και στρατιωτικός άρχοντας. Η υπ'αυτόν διοικητική περιφέρεια (καθώς και το αξίωμα και η δικαιοδοσία του) ονομάζονταν κατεπανάτο ή κατεπανίκιον. Πριν τη διοικητική μεταρρύθμιση των Κομνηνών ο όρος «κατεπανίκιο» δήλωνε το «μέγα θέμα» και στην ιεραρχική κλίμακα ο «κατεπάνω» βρισκόταν αμέσως μετά τον «δούκα»(δουξ > κατεπάνω >στρατηγός), ενώ αργότερα ο «κατεπάνω» εκπίπτει στο ισοδύναμο ενός «κόμητος», όντας ενίοτε απλά τοποτηρητής στο όνομα του αυτοκράτορα και τίθεται πλέον στην ιεραρχία μετά τον «στρατηγό» αλλά και μετά τους κατώτερούς του. Ο όρος συναντάται σε περιοχές της αυτοκρατορίας, όπως στην Τραπεζούντα, έως και τον 14ο αιώνα. Ο πάπας Νικόλαος ο Β΄ θα θεωρήσει ότι η συμμαχία με τους Νορμανδούς είναι προς το συμφέρον του: τον Αύγουστο του 1059 θα συναντηθεί με τον Ροβέρτο στη Βενόζα και με κάθε επισημότητα θα τον αναγνωρίσει ως δούκα Απουλίας και Καλαβρίας, νόμιμο κύριο όλων των βυζαντινών εδαφών που κατέχει (νόμιμα και παράνομα), αλλά και αυτών που θα κατακτήσει σε βάρος των απίστων. Η κατάκτηση της Σικελίας είναι ο επόμενος στόχος. Η νορμανδική κατάκτηση της μεγαλονήσου ξεκινά υπό συνθήκες παρόμοιες αυτών της αραβικής κατάκτησης, δυόμισι αιώνες νωρίτερα. Το 827 οι Άραβες πάτησαν πόδι στη Σικελία ύστερα από «πρόσκληση» του Βυζαντινού στρατηγού Ευφήμιου, ο οποίος είχε στασιάσει κατά του αυτοκράτορα Μιχαήλ του Β΄. Το 1061, η μικρή νορμανδική δύναμη που αποβιβάζεται κοντά στη Μεσσήνη με επικεφαλής τον Ρογήρο, αδελφό του Ροβέρτου και δωδέκατο και νεότερο γιο του Τανκρέδου της Ωτβίλλ, φθάνει στη Σικελία με τυπικό σκοπό να ενισχύσει τον Ιμπν Αλ Τουμνά, εμίρη Κατάνης και Συρακουσών, ο οποίος βρίσκεται σε σύγκρουση με τον Ιμπν Αλ Χαουάς, εμίρη του Ακράγαντα και της Έννας. Η κατάκτηση θα αποδειχθεί ιδιαίτερα δύσκολη: μετά από την αραβική αντεπίθεση του χειμώνα του 1062-1063, ο Ρογήρος θα βρεθεί πολιορκημένος στην Τρόινα. Η στρατιωτική του ιδιοφυία θα τον βγάλει από τη δύσκολη θέση: όχι μόνο θα καταφέρει να σπάσει την πολιορκία, αλλά λίγους μήνες μετά θα πετύχει μια σαρωτική νίκη στο Τσέραμι, η οποία θα του ανοίξει τον δρόμο για την τελική επικράτηση. Ωστόσο, η ολοκλήρωση της σικελικής εκστρατείας θα πρέπει να περιμένει. Ο Ροβέρτος, η βοήθεια του οποίου είναι απαραίτητη, θα δώσει προτεραιότητα σε ένα άλλο σχέδιο. Επιδιώκοντας να εξαφανίσει τη βυζαντινή παρουσία στην Κάτω Ιταλία θα πολιορκήσει το Μπάρι, τελευταία σημαντική κτήση που έχει μείνει στα χέρια της Βυζαντινής αυτοκρατορίας. Η πολιορκία θα αρχίσει το 1068 και θα κρατήσει σχεδόν τρία χρόνια. Στις 16 Απριλίου 1071 το Μπάρι θα παραδοθεί στον Ροβέρτο (τρεις μήνες πριν την καταστροφή του Μαντζικέρτ). Η επιτυχία αυτή θα επιτρέψει στον Ροβέρτο να τρέξει σε βοήθεια του αδελφού του που πολιορκεί το Παλέρμο. Στις 10 Ιανουαρίου 1072, τα δύο αδέλφια κάνουν την επίσημη είσοδό τους στη σικελική πρωτεύουσα που συνθηκολόγησε. Βάσει της μεταξύ τους συμφωνίας, ο Ροβέρτος θα κρατήσει τη διοίκηση του Παλέρμου, της μισής Μεσσήνης και του βόρειου τμήματος του νησιού. Τα υπόλοιπα (όσα κατακτήθηκαν και όσα πρέπει να κατακτηθούν) ανήκουν στον Ρογήρο, ο οποίος θα λάβει τον τίτλο του κόμη της Σικελίας. Ο Ροβέρτος Γισκάρδος μπορούσε πλέον να αφοσιωθεί στον ύψιστο στόχο του, την αυτοκρατορία του Βυζαντίου.
Πηγή: https://el.m.wikipedia.org/wiki/Μεγάλη_Ελλάδα
http://www.hellenica.de/Griechenland/Geo/GR/MegaliEllada.html
https://el.m.wikipedia.org/wiki/Ιουστινιανός_Α´
https://el.m.wikipedia.org/wiki/Εξαρχάτο_της_Ραβέννας
https://el.m.wikipedia.org/wiki/Κατεπανάτο_της_Ιταλίας
https://el.m.wikipedia.org/wiki/Κατεπάνω
https://rogerios.wordpress.com/2009/10/25/οι-νορμανδοι-στην-κατω-ιταλια-–-μέρος/